Өнер — өмірім,
шәкірт — қуанышым!

Мен, Шамалған ауылындағы М.Әуезов атындағы орта мектебінің түлегімін. Мектеп қабырғасында жүрген кезімнен бастап өнерге, әсіресе қазақтың дәстүрлі айтыс өнеріне қызығушылығым оянды. Өнер адамға ой салатын, халықтың тарихын, тұрмысын, арман-тілегін жеткізетін ерекше құндылық деп білемін.

Мектеп қабырғасында алғаш айтысқа қосқан ұстазым — қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Жұбантаева Әлия апай. Ұстазымның қолдауы мен бағыт-бағдары өнер жолына нық қадам басуыма ықпал етті. Сол кісінің көмегімен Талдықорғанға жолдама алып, республикалық айтысқа қатыстым. Бұл менің шығармашылық жолымдағы маңызды кезеңдердің бірі болды.

Дәстүрлі «Жыр алыбы — Жамбыл» атты республикалық оқушылар айтысында айтыскер ақын Есенқұл Жақыпбектің көзіне түсіп, шәкірттерінің қатарына қосылдым! Осы оқиға өнерге деген ықыласымды одан әрі арттырып, айтыстың қыр-сырын тереңірек үйренуге мүмкіндік берді.

Артқа қарасам, өнер жолымның басталуына ұстаздарымның еңбегі, сенімі мен қолдауы ерекше әсер еткенін түсінемін. Ұстаздан тәлім алу тек өнер үйрену емес, сонымен бірге жауапкершілікті, ізденісті, табандылықты және ұлттық мұраға құрметпен қарауды үйрену екенін ұқтым.

Ұстаз жолын жалғастыру

2017 жылдан бері ұстазым Есенқұл Жақыпбек айтыскер оқушыларды дайындаған сыныбын жалғастырып келемін! Бұл мен үшін үлкен сенім мен жауапкершілік болды. Өзім үйренген өнерді келесі буынға жеткізу, оқушылардың қабілетін ашуға көмектесу және олардың шығармашылық дамуына жағдай жасау маңызды міндетке айналды.

Шәкірт тәрбиелеу барысында әр баланың өзіндік қабілеті мен ерекшелігі бар екенін түсінесің. Бір оқушы өлең құрастыруға бейім болса, екіншісі ойын жүйелі жеткізуге, үшіншісі сахнада еркін сөйлеуге қызығуы мүмкін. Сондықтан жас таланттарға қолдау көрсетіп, өз мүмкіндіктерін танытуға көмектесу ұстаздық жолдың маңызды бөлігі деп есептеймін.

Ұстаздық — тек білім беру емес, оқушының өзіне деген сенімін арттыру, ізденуге ынталандыру және бойындағы қабілетті дамыту. Осы жолда шәкірттердің әрбір жетістігі ұстаз еңбегінің бағалы нәтижесіне айналады.

2021 жылдан бастап Қарасай ауданында арнайы айтыскер оқушыларды дайындауды қолға алдым. Сол кездерде өзім тұратын Үштерек ауылында жастарға керек орталық жоқ екенін байқадым. Бұл жағдай ауыл жастарының өнерге деген қызығушылығын қолдаудың, олардың басын қосып, шығармашылықпен айналысуына мүмкіндік жасаудың маңызын тереңірек түсінуге себеп болды.

Әр ауылда өнерге құштар, бойында таланты бар балалар кездеседі. Оларға тек қызығушылық жеткіліксіз: қабілетін шыңдайтын орта, бағыт беретін ұстаз және өз өнерін көрсетуге мүмкіндік те қажет. Осы ойлар мені Үштерек ауылындағы балалармен жүйелі түрде жұмыс жүргізуге жетеледі.

Жеке өнер орталығының ашылуы

2024 жылдан бастап өзімнің жеке орталығымды ашып, дарынды балалармен, әсіресе Үштерек ауылындағы дәстүрлі өнерге, айтысқа, жыр-терме орындауға қызығушылығы бар оқушылармен жұмыс бастап кеттім! Бұл бастама ауыл балаларының өнерін дамытуға және ұлттық мәдениетке деген қызығушылығын арттыруға бағытталды.

Қазіргі таңда сол бір ыңғай дәстүрлі өнерге оқушы тәрбиелеумен жүрмін. Оқушылардың бойына сөз өнеріне деген құрметті сіңіру, қазақтың жыр-термесін таныту, айтысқа қызығушылығын арттыру — күнделікті жұмысымның негізгі бағыттарының бірі.

Биыл «Шешендік өнер» бағытын қосып жатырмын! Бұл бағыт оқушылардың ойын анық жеткізуіне, көпшілік алдында сөйлеуіне, сөз саптауына және өз пікірін дәлелді түрде қорғауына көмектеседі деп сенемін. Шешендік өнер мен айтыс бір-бірімен сабақтасып, баланың тіл байлығын, ойлау қабілетін және шығармашылық ізденісін дамытуға мүмкіндік береді.

Мен үшін жеке орталық — жай ғана сабақ өтетін орын емес. Ол — оқушылардың қабілетін байқап, өзіне сенуді үйренетін, ұлттық өнермен жақынырақ танысатын және жаңа белестерге ұмтылатын орта. Осындай ортаның қалыптасуы ауыл жастарының шығармашылық дамуына өз үлесін қосады деп ойлаймын.

9 жылдан бергі шәкірттерімнің жемісін қазір қарап қуанамын! Ұстаз үшін шәкіртінің жетістікке жеткенін көру — ең үлкен қуаныштардың бірі. Себебі әрбір нәтиженің артында ізденіс, дайындық, еңбек және өнерге деген сүйіспеншілік тұрады.

Шәкірттің алғашқы қадамы мен кейінгі жетістігінің арасындағы өзгерісті байқау ұстазға ерекше күш береді. Басында сахнаға шығуға қысылатын баланың уақыт өте келе өз ойын еркін жеткізіп, өнерін көпшілікке ұсына бастауы — үлкен жетістік.

Мысалы, Жүрсіннің жүйріктері қатарында Айым Асылбекқызы мен Ақбота Манарбекқызы бар. Осындай өнерлі жастардың жолы кейінгі буынға үлгі болып, айтыс пен дәстүрлі өнерге деген қызығушылықты арттыра түседі.

Шәкірттердің жетістігі жеке адамның ғана емес, ұлттық өнердің жалғастығы үшін де маңызды. Өнерді үйренген әрбір жас оны келешекке жеткізетін ұрпақтың бір бөлігіне айналады.

Бұл тізім — жас таланттардың еңбегі мен ізденісінің нәтижесін көрсететін жетістіктердің бірі. Әр шәкірттің өнер жолы әртүрлі болғанымен, оларды біріктіретін ортақ қасиет — дәстүрлі өнерге деген қызығушылық пен алға ұмтылу.

Осындай жетістіктер кейінгі оқушыларға да жігер береді. Өнерге қызыққан әрбір бала еңбектеніп, тәжірибе жинап, өз қабілетін дамыту арқылы биік мақсаттарға ұмтыла алады. Ең бастысы — талапты жоғалтпай, ізденісті жалғастыру.

Қазақтың айтысы, жыр-термесі мен шешендік өнері — халқымыздың рухани байлығы. Бұл өнер түрлерінде елдің тарихы, дүниетанымы, сөзге деген құрметі мен өмірлік тәжірибесі көрініс табады. Оларды жас ұрпаққа үйрету арқылы біз ұлттық мәдениеттің жалғастығына үлес қосамыз.

Менің алдағы мақсатым — Үштерек ауылындағы балалардың дәстүрлі өнерге қызығушылығын арттырып, олардың қабілетін дамытуға көмектесу. Айтыс, жыр-терме және шешендік өнер бағыттарын жалғастыра отырып, ізденетін, сөз қадірін түсінетін, өз ойын еркін жеткізе алатын шәкірттер тәрбиелеуге ұмтыламын.

Бұл жолда ұстаздардың өнегесі мен шәкірттердің талпынысы әрдайым маңызды. Өнерді сүйген жас ұрпақ барда ұлттық құндылықтарымыз да өз жалғасын табады деп сенемін.