Оқу мақсаты: Жануарларды екі топқа ажырату, 2 үй жануары мен 2 жабайы жануарды атап, олардың негізгі айырмашылығын түсіндіру.
Бүкіл Жер бетінде мыңдаған жануарлар түрі мекендейді. Олардың өмір сүру салты, тамақтануы және адамға қатысы әртүрлі. Табиғаттағы барлық жануарларды үлкен екі топқа бөлуге болады: Үй жануарлары және Жабайы жануарлар.
Үй жануарлары — бұл адамның қолға үйреткен, өз қарамағында ұстап, бағып-қағатын жануарлары. Адамдар оларға арнайы қора салады, жем-шөбін береді және денсаулығын күтеді. Өз кезегінде бұл жануарлар адамға сүт, ет, жүн, тері және көлік ретінде үлкен пайда алып келеді.
Сиыр — қолда бағылатын төрт түліктің бірі. Адам оған шөп, жем береді, ал сиыр адамға дәмді әрі пайдалы сүт, айран, май береді.
Жылқы — адамның сенімді серігі. Ол көлік ретінде пайдаланылады, сонымен қатар емдік қасиеті бар қымыз сүтін береді.
Ит — үйді әрі малды қориды, ал мысық үйді зиянкестерден қорғайды. Екеуі де адамның жақын досы.
Жабайы жануарлар — табиғатта (орманда, далада, тауда, шөлде) өз бетінше өмір сүретін жануарлар. Олар өз тамағын, паналайтын інін немесе ұясын өздері тауып, өз күндерін өздері көреді. Адамдар оларды бағып-қақпайды.
Қасқыр — орман мен даланы мекендейтін жыртқыш жануар. Ол өз бетінше аң аулап, азығын табады.
Аю — апанда тұратын үлкен әрі күшті жануар. Қыста ұйқыға кетеді, балық пен жидектерді, аңдарды өз бетінше аулайды.
Түлкі өзіне інін қазады, қоян бұталардың арасын паналайды. Екеуі де табиғатта өз бетінше өмір сүреді.
Басты айырмашылығы: Үй жануарларына адам қамқорлық жасайды (баспана, тамақ береді), ал жабайы жануарлар табиғатта өз бетінше өмір сүреді (пананы да, азықты да өздері табады).
| Белгісі | Үй жануарлары | Жабайы жануарлар |
|---|---|---|
| Мекен ететін жері | Адамның жанында (қора, баспана) | Табиғатта (орман, дала, тау, індер) |
| Азық табуы | Адам жем-шөп береді | Өздері аң аулап не өсімдік тауып жейді |
| Адамға пайдасы | Сүт, ет, жүн, көлік, қорғаныс | Табиғаттың тепе-теңдігін сақтайды |
| Мысалдар | Сиыр, Жылқы, Қой, Ит | Қасқыр, Аю, Түлкі, Қоян |
Сұрақтарға жауап беріп, соңында «Тест нәтижесін тексеру» батырмасын басыңыз.
Сіздің нәтижеңіз: